Mini Notepad++ — Konsol Tabanlı Metin Editörü

Notepad++'ın temel özelliklerini konsola taşıyan, fare kullanmadan yalnızca klavye kısayollarıyla yönetilen bir metin editörü. Python ile yazıldı ve yalnızca standart kütüphane kullanılıyor: konsol, Windows API'sine ctypes ile doğrudan erişilerek ve ANSI/VT kaçış dizileriyle yönetiliyor.

Kocaeli Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği — Programlama Laboratuvarı-II, Proje 1

Özellikler

• Toolbox şeridi: Komutlar yan yana dizilir, kısayollar parantez içinde gösterilir. Satıra sığmayan komutlar alt satıra geçer.
• Konsol içi dosya yöneticisi: Dosya Aç / Kaydet / Farklı Kaydet. → ile klasöre girilir, ← ile üst dizine çıkılır.
• Arama: Ctrl+F ile eşleşmeler yazdıkça mavi vurgulanır. Ctrl+G ile eşleşmeler arasında ← → tuşlarıyla gezilir.
• Tümünü değiştir: Ctrl+H ile yapılır, ESC ile iptal edilebilir. Tek Ctrl+Z ile tüm değişiklik geri alınır.
• Seçim: Ctrl+Yön ile karakter, Ctrl+Shift+Yön ile kelime bazlı seçim yapılır. Seçili metin sarı gösterilir.
• Düzenleme: Kopyala, kes, yapıştır (Windows panosuyla senkron) ve kelime kelime çalışan geri alma.
• Satır numaraları: Satır eklendikçe ve silindikçe dinamik olarak güncellenir.
• Türkçe karakter desteği: AltGr ile yazılan @ # { } [ ] karakterleri de dahil.
• Görünüm: Yanıp sönen beyaz dikey çizgi imleç; pencere boyutu değişince ekran yeniden düzenlenir.
• Çıkış: ESC ile çıkılır; kaydedilmemiş değişiklik varsa Kaydetmek istiyor musunuz? (y/n) sorulur.

Ctrl+H ile değiştirme	Dosya yöneticisi

Kısayollar

Tuş	İşlem
Ctrl+O	Dosya Aç
Ctrl+S	Dosya Kaydet (dosya daha önce kaydedildiyse dosya yöneticisi açılmaz)
Ctrl+Shift+S	Dosya Farklı Kaydet
Ctrl+F	Ara
Ctrl+G	Bul ve eşleşmeler arasında gez
Ctrl+H	Tümünü değiştir
Ctrl+Yön / Ctrl+Shift+Yön	Karakter / kelime bazlı seçim
Ctrl+C / Ctrl+X / Ctrl+V	Kopyala / Kes / Yapıştır
Ctrl+Z	Geri al
Backspace / Ctrl+Backspace	Karakter / kelime silme
ESC	Önce arama vurgusunu kaldırır, sonra çıkış yapar

Kurulum ve Çalıştırma

Gereksinimler: Windows 10/11 ve Python 3.8+. Harici paket gerekmez.

python main.py

main.exe oluşturmak için build.bat dosyasını çalıştırın. Çıktı dist\main.exe olarak oluşur. Betik PyInstaller'ı kendisi kurar.

Önemli: Uygulamayı klasik Windows konsolunda çalıştırın:

conhost python main.py
conhost dist\main.exe

PyCharm, VS Code gibi geliştirme ortamlarının terminalleri ve Windows Terminal; Ctrl+H, Ctrl+Backspace ve Ctrl+Shift+Yön gibi tuşları programa ulaşmadan kendileri yakalayabilir.

Proje Yapısı

├── main.py           Giriş noktası
├── editor.py         Komutlar, tuş yönlendirme, ekran çizimi
├── buffer.py         Metin veri yapısı (TextBuffer)
├── selection.py      Seçimin başlangıç/bitiş indeksleriyle takibi
├── undo.py           Stack sınıfı ve Action (INSERT/DELETE/BATCH) kayıtları
├── search.py         KMP string eşleşme algoritması
├── filemanager.py    Konsol içi dosya yöneticisi
├── console.py        Windows konsol API'si: ham giriş, VT modu, pano
├── keys.py           Tuş olayı sınıfı
├── ansi.py           Renk kodları ve hizalama yardımcıları
├── bench.py          Başarım ölçümleri
├── tus_testi.py      Tanı aracı: tuşların konsola nasıl ulaştığını gösterir
├── build.bat         main.exe üretir
├── tests/            Uçtan uca otomatik testler
├── rapor/            IEEE formatında proje raporu (LaTeX + PDF)
└── docs/images/      Ekran görüntüleri

Veri Yapıları ve Algoritmalar

Konu	Tercih	Gerekçe
Metin	Satır listesi → her satır bir karakter listesi	(satır, sütun) erişimi O(1); düzenleme yalnızca o satırı etkiler: O(satır uzunluğu)
Geri alma	Özgün Stack + işlem kaydı	Metnin kopyası yerine yalnızca yapılan işlem saklanır; ardışık harfler tek kayıtta birleşir
Toplu değiştirme	Sondan başa değiştirme + BATCH kaydı	Öndeki eşleşmelerin konumu kaymaz; tek Ctrl+Z ile geri alınır
Seçim	Doğrusal başlangıç/bitiş indeksi	idx(r,c) = Σ(satır uzunluğu + 1) + c
Arama	Knuth-Morris-Pratt	O(n + m); uyuşmazlıkta metinde geri gidilmez
Çizim	Görünen satırlar için ikili arama (bisect)	Çizim süresi eşleşme sayısından bağımsız

Test ve Başarım

python tests\test_editor.py
python bench.py

36 uçtan uca test senaryosunun tamamı geçmektedir. Öne çıkan ölçüm sonuçları:

• Ekleme: 50.000 satırlık dosyanın ortasına karakter eklemek satır listesiyle ~2,9 µs, tek parça string ile ~6,8 ms sürüyor (~2400 kat).
• Arama: En kötü durum girdisinde KMP, naif aramadan ~18 kat hızlı.
• Geri alma belleği: 1000 düzenleme için ~90 KB; her seferinde kopya almak 404 KB'lık dosyada ~809 MB gerektirirdi.
• Ekran çizimi: Arama vurgusu açıkken 50.000 satırda 108,85 ms → 0,32 ms. Bu iyileştirme ölçümle bulunan darboğazın giderilmesiyle elde edildi.

Ayrıntılar için: rapor/rapor.pdf

Bilinen Sınırlamalar

• Yalnızca Windows'ta çalışır (platform katmanı Windows konsol API'sine bağlı).
• Sekme karakterleri 4 boşluğa dönüştürülür.
• İleri alma (redo) yoktur.
• Emoji gibi çift genişlikli karakterler hizalamayı bozabilir.

Geliştirici

Burak Kılcı — @BurakKilci2000